شتابدهنده هاردتک
How to fill Lean Canvas ترتیب پر کردن بوم ناب

چطور بوم ناب یا Lean Canvas را به ترتیب درست پر کنیم؟

این مطلب ترجمه شده‌ی مقاله‌ی What is the Right Fill Order for a Lean Canvas? از سایت Medium نوشته‌ی Ash Mauyra است.

 

یکی از سوال‌هایی که زیاد پرسیده می‌شود این است که چرا بوم ناب منطقی تشکیل نیافته است؟ هر کسی که یک بار سعی کرده آن را پر کند می‌داند که باید از این قسمت به قسمت دیگر بپرد و به نظر ترتیبی رندوم می‌آید.

شکل کلی بوم ناب یا Lean Canvas

دلیل اصلی این اتفاق میراثی است که از بوم مدل کسب و کار برده است. بوم ناب به جای این‌که یک چیز جدید ساخته باشد بر روی بوم مدل کسب و کار پیاده شده است و یک بخش جدید به جای یک بخش قدیمی قرار گرفته است.

برای بالا بردن استفاده در کتاب Running Lean این روش پر کردن بوم ناب ارائه شده است.

ترتیب معمول پر کردن بوم ناب طبق کتاب Running Lean

با گذر سال‌ها، ما به این نتیجه رسیده‌ایم که این جریان پر کردن روش بهتری برای شما است. شروع با مشتریان و مشکلاتی که با آن سر و کله می‌زنند معمولا اصلی‌ترین بخش کار است. ترتیب پر کردن باقی موارد به ندرت تغییر بزرگی دارد.

ترتیب پر کردن بوم ناب طبق کتاب Scaling Lean

سوال اصلی بعد از این تبدیل می‌شود به این سوال: چرا دو مدل پر کردن ارائه شده است؟ یکی در کتاب و یکی در اپلیکیشن. کدام یک روش صحیحی برای پر کردن بوم ناب است؟

بعد از گذشت سال‌ها و مربیگری و بررسی هزاران بوم ناب، من به این نتیجه رسیده‌ام که روش صحیح مطلقا کاملی برای پر کردن بوم ناب وجود ندارد.

ایده‌های خوب از هر جایی ممکن است بیایند

لیستی کوتاه از منابع ایده‌های خوب:

  1. فکر کردن به مشکلات خود
  2. R&D/ اختراعات
  3. آنالوگ
  4. کشف‌های اتفاقی
  5. درخواست مشتریان
  6. تغییرات بیرونی
  7. دستورالعمل رشد
  8. داشتن مزایای ناعادلانه
  9. نظریه‌ی نوآوری

همین‌طور که می‌بینید ایده‌ها از هر جایی ممکن است که بیایند. بهترین راه برای داشتن ایده‌ای خوب، داشتن ایده‌های زیاد است.

داشتن ایده لزوما نیاز به شروع از مشتری یا مشکلات ندارد.

چالش اصلی در این میان تولید ایده نیست بلکه تایید اعتبار ایده‌ای از میان ایده‌های دیگر است.

هر چند تولید ایده از روش خاصی پیروی نمی‌کند اما تایید اعتبار یک ایده راهی نسبتا مشخص دارد. یک راه موثر اعتبارسنجی ایده‌ها آزمایش پرریسک‌ترین آن‌ها است. این‌جا جایی است که بوم ناب به کار شما می‌آید.

ایده‌ها: تکه‌های پازل

مانند زمان درست کردن یک پازل، نقطه‌ی شروع شما می‌تواند از هر جایی باشد. بدون توجه به جایی که آن را شروع می‌کنید. شما نیاز دارید تا در نهایت حدسی بزنید که نقطه‌ی پایان کجا است. چه تصویری را در نهایت می‌سازید؟ این همان داستان مدل کسب و کار شما است.

هدف از کامل کردن نوپای ناب، خرد کردن ایده تا حدی است که شما بتوانید آن را به وضوح مشاهده و بررسی کنید. وقتی شروع می‌کنید (مثلا از بخش مشتری و مشکلات) نقطه‌ی شروع را به خوبی انتخاب کنید (بخش مشتریان و مشکلات بخش خوبی برای شروع هستند). به هر حال تجربه به من می‌گوید خیلی از مردم این بخش‌ها را به دروغ پر می‌کنند. معمولا مردم این بخش رو به این صورت پر می‌کنند که تعدادی راه‌حل دارند و برای آن‌ها مشکل می‌تراشند. در این روند با این کار به خودشان حس خوبی می‌دهند.

هنگامی که تصمیم گرفتید یک چکش بسازید، همه‌چیز مانند میخ به نظر می‌آیند.

این مشکلی است که برای مخترعان به وجود می‌آید و شما باید مراقب آن باشید.

به‌جای آن که به صورتی مشخص نوبت را رعایت کنید من توصیه می‌کنم داستان پشت ایده‌تان را نقل کنید. این فعال‌کننده‌ها چیز زیادی راجع به موقعیت، محتوا  و چاله‌های مسیر را بهتر می‌توانید بشناسید.

این روشی است که من از آن استفاده می‌کنم:

چطور یک ایده را خرد کنیم:

  1. یک تصویر لحظه‌ای از ایده بگیرید.

هدف پر کردن بوم ناب برای اولین بار رسیدن به تکامل نیست بلکه رسیدن به تصویر لحظه‌ای از ایده‌ی شما است. یک تایمر ۲۰ دقیقه‌ای تنظیم کنید و در این مدت سعی کنید تمام جاهای خالی را پر کنید. مشکلی نیست اگر جایی خالی باقی بماند.

از  داستان شکل‌گیری ایده‌تان استفاده کنید. ممکن است ایده‌تان مانند یک جرقه‌ی لحظه‌ای به نظر بیاید اما همیشه ممکن است که یک ایده را در گذشته دنبال کنید.

موسسان اوبر به عنوان مثال، ایده پس از تاکسی پیدا نکردن در نیمه‌شبی در پاریس به ذهنشان رسید. به مشکلی برخوردند و تصمیم گرفتند کاری برای آن انجام دهند. اگر من به جای آن‌ها بودم بوم ناب را از بخش مشکلات پر می‌کردم.

اگر شما مخترعی هستید که چیزی ساخته‌اید و حالا می‌خواهید آن را تجاری سازی کنید بهتر است از بخش راه‌حل آن را پر کنید.

اگر از شما خواسته شده که یک جریان درآمد بازاری را با مدیریت خود پیدا کنید نقطه‌ی شروع خود را از جایی دیگر تنظیم کنید.

  1. زنجیره باورهایتان را بسنجید

سه بخش اولی که پر کردید کدام بود؟ همان‌ها باورهایتان را نشان می‌دهد.

پر کردن یک بوم ناب به صورت حیاتی زنجیره‌ای از چیزهایی است که شما به آن‌ها اعتقاد دارید. ارتباط‌هایی در این زنجیره وجود دارند که ایده‌ی شما را شکل داده‌اند. همچنین فرض‌های ضعیف و اشتباه شما به زودی در این زنجیره خود را نشان می‌دهند. این چیزی است که بی‌نهایت برای شما حیاتی و راه‌گشا است و معمولا به داستان پشت ایده‌ی شما مربوط است.

ایده ها از زنجیره‌ی باورهایمان شکل می‌گیرند

چیزی که این‌جا جالب است به آن اشاره کنیم این است که قرارگیری رندوم بخش‌های بوم ناب در واقع هدیه‌ای پنهان برای شما است. اگر به صورتی منطقی جای هر بخش قرار می‌گرفت احتمالا همه می‌خواستند این بخش‌ها را به ترتیب پر کنند و طرز فکر طبیعی خود را نادیده بگیرند.

چندان شگفت انگیز نیست که بخش راه‌حل معمولا بخش اولیه‌ی شروع بیشتر ایده‌ها است. بعد از آن معمولا جریان درآمد یا رشد و یا بهره‌برداری از یک مزیت ناعادلانه است.

همین‌طور که در میان زنجیره باورتان سیر می‌کنید هر بخش را در این دسته‌بندی‌ها قرار دهید:

  • پرش از بلندی (غریزه‌ی حسی خودتان)
  • یک مشاهده‌ی عاقلانه
  • یک فکت (یا اطلاعات فریبکارانه)

این کار به شما کمک می‌کند تا بفهمید ایده شما چقدر منطقی است.

  1. زنجیره باورهایتان را دوباره شکل دهید

هدف از این تمرین پیدا کردن ایراد طریقه‌ی شکل‌گیری ایده شما نیست. به یاد داشته باشید که ایده‌های خوب می‌توانند از هر جایی سراغ شما بیایند. اما این‌که شما چطور بر اساس ایده‌تان چه تصمیمی بگیرید موفقیت شما را نشان می‌دهد نه خود ایده.

برای این‌که یک ایده موفق باشد نیاز دارید تا سه نوع ریسک متفاوت کنید: ریسک مشتری، ریسک بازار و ریسک تکنیکال. ما می‌توانیم این دایره‌ها را در IDEO  نشان دهیم:

سه گانه ی نوآوری طبق درس های IDEO

مطمئن شوید که ارتباط‌های آغازین زنجیره شما هر سه ریسک را در بر بگیرد و همه‌ی آن‌ها تا حدی ایده‌آل اطلاعات واقعی را در نظر بگیرند. اگر نه، شما می‌دانید که در ادامه چه کاری باید انجام دهید. بعضی از جواب‌ها را از آزمایش‌هایی آموزنده یاد بگیرید.

 

 

محمد ابراهیمی

نظر دهید